Empresyonizm (İzlenimcilik)
İzlenimcilik (empresyonizm) anlamına gelen empresyonizmde sanatçılar dış dünyaya ait olanı; ışığı, renkleri, tepkileri, hüzünleri işlemekte ve yakalanan anlık konuları resmetmektedir. Empresyonizm sanat akımı ışık ile resim yapma olarak tanımlanmaktadır. İzledikleri temel kaynak güneştir. Konu ışık yansımaları arasında kaybolmuştur. 17. yüzyılda doğan Barok üslup, hayli değişmiş olarak 18. yüzyılda da varlığını sürdürmüştür. Barok sanatın gölge-ışık karşıtlığına dayanan çarpıcı, içe işleyici dramatik etkisi giderek kaybolmuş ve yerini daha yumuşak bir üsluba bırakmıştır. İzlenimcilik sanat akımı döneminde ressamlar, atelyelerin loş ortamından çıkıp güneş ışığı altında resim yapmışlardır.
Claude Monet, Terasta Bahçedeki Güller, Empresyonizm Sanat Akımı, İzlenimcilik, Arthipo
Empresyonizm nedir ?
Kelimenin aslı Impressionisme ‘dir.
Impression intiba ya da izlenim demektir. O bakımdan Türkçe’de izlenimcilik olarak adlandırılır.
Empresyonizm (izlenimcilik) Nasıl Doğdu ?
Açık havada bulunan eşyanın günün her saatinde görünüşü başkadır. Çünkü renkler. ışıklar, gölgeler farklıdır. Gün boyunca her ân eşyanın rengi değişir. Şu halde bir sanatçı günün çeşitli saatlerinde, belli bir şeyin, meselâ bir ot yığınının resmini yaparsa, aynı yığının bir çok tablosunu elde edecek, hiç biri de ötekine benzemeyecektir.
1874 de Paris’te Monet, Renoir, Pissaro, Sisley, Cezanne ile Degas birleşerek bu usûl ile çalıştıkları tablolarla, bir sergi açtılar. Bu sanat gösterisi hiç beğenilmedi. Tenkitçilerden biri, Monet’nin «Güneş doğarken impression isimli eserini, alay konusu yaparak, onlara impressionniste (izlenimcilik) lakabını taktı. Ressamlar da benimsediler ve isim dünyaya yayıldı.
Claude Monet, Terasta Kırda Oturan Kadın, Empresyonizm Sanat Akımı, İzlenimcilik, Arthipo
Tenkitçiler ve halk sergiyi beğenmemişlerdi. Çünkü daha önceleri böyle bir etüde girişilmemişti. Bir atı her hangi bir renkle, bir ot yığınını da başka bir renkle resmediyorlar ve ışığın bize onları bu renklerde göstermiş olup olmadığını düşünmüyorlardı. Hakikatte siyah bir at ve sarı bir ot yığını her zaman siyah veya sarı değildir.
Renk, bilindiği gibi, ışığa bağlıdır. Siyah bir at üstünde parlayan renk, onu bazı yerlerinde mavi göstere bilir. Fakat biz bir atın mavi olmadığını o kadar iyi biliriz ki, bazı ışıklarda mavi görünebileceğine ihtimal vermeyiz.
Ressamlar gölgeleri kahve rengi, gri ve siyah boyamayı adet edinmişlerdi. Fakat bir gölgeye dikkatle bakılırsa, onun genellikle ne kahverengi, ne gri, ne de siyah olmadığı görülür. O gölgenin yeşil, mavi, menekşe veyahut her hangi bir renkte olması mümkündür.
Açık havada bulunan eşyada bir ışığı, canlı bir rengi boyamak her zaman güçtür. Çünkü resmin boyaları gerçek ışığa göre çok daha donuktur. Şimdi, Constable’in denemesi hatırlanırsa, Impressionniste’lerin güneşin ışığı gibi kendi renklerini nasıl canlandırıp parlak bir hale getirdikleri anlaşılabilir. Onlar da renklerini muşambaya küçük noktalar, küçük çizgiler şeklinde koyuyorlardı. Böylece renkleri güneş şuaları gibi parlaklaşıyordu.
Impressionnisme’in (izlenimcilik) tarifi müphemdir. Adı geçen sanatçılara göre teknik, estetik mânası dar veya geniştir. Bu yasanan ideali sonraları tenkitçiler sistemleştirdiler, türlü tepkiler de sınırını ve istikametini değiştirdi.
Cezanne, Meyveler ve Sürahi, Empresyonizm Sanat Akımı, İzlenimcilik, Arthipo
Empresyonizm Akımı Temsilcileri
Peki İzlenimci ressamlar kimlerdi ?
Empresyonist akımın en önemli temsilcileri Claude Monet, Auguste Renoir, Vincent van Gogh, Cezanne, Toulouse Lautrec, Sisley, Camille Pissarro‘dur.
Claude Monet İzlenimci Empresyonist Bir RessamGrubun önderi gibidir. Açık havada belli bir manzaranın karşısına bir sürü muşamba ile yerleşiyor, bütün gün bu konuyu resmediyordu. Işık resmettiği şeyin rengini ve görünümünü her değiştirdiğinde, başka bir tabloya başlıyordu, Böylece Monet bir ot yığınının on beş tablosunu yaptı.
Her seferinde renklerle ışık tesirleri başka idi. Fransız katedrallerinden birinin cephesinin günün türlü saatlerine göre yirmi tablosunu yaptı. Yirmi tablo da birbirinden başka oldu. Netice çok enteresan idi. Bunlardan biri tek başına incelenirse ışık, renk bakımından çok güzeldir. Fakat kesin olmayan şekiller dolayısıyle bir az yadırganır. Monet ve arkadaşları şekle ilgi duymuyorlardı.
MANET İlk Empresyonist miydi ?
Adı Claude Monet’ye benziyen bir Empresyonist daha vardı: Manet. Aslına bakılırsa ilk Empresyonist odur. Claude Monet’deki sayısız küçük tuşları kullanmıyordu. Bunları ancak ömrünün sonunda yapmaya koyuldu.
Bir gün Edouard Manet’ye Empresyonistlerin tablolarında başlıca şahsın kim olduğu sorulmuştu.
“Her hangi bir tablonun başlıca şahsı ışıktır” diye cevap verdi.
İşte Empresyonist’lerin eserleri ile ispata çalıştıkları da budur.
Bira İçen Adam Eduard Manet
Manet’in Bira İçen Adam tablosuna bakınız. Bunu her halde Monet’in tablosundan üstün tutarsınız. Çünkü bir insan çehresi, ışık tablonun en önemli şahsı olsa bile, sizi bir manzaradan çok ilgilendirir.
Monet’nin arkadaşları arasında, geçen asrın sonunda Paris hayatını anlatan çirkinliğe ve sapıklığa karşı merhametsiz Degas’yı ve güneşi, canlılığı aksettiren güzel renkli kadınların ressamı Renoir’ı da saymalıdır.