Hattuşaş Antik Kenti Tarihçesi, Hitit Devleti Başkenti
Hattuşaş, Çorum İli Boğazkale İlçesi’nde, Kuzey İç Anadolu Dağ Bölgesi’nin tipik bir peyzajında yer almaktadır. Hattuşaş, Hititlerin Geç Tunç Çağı krallığının başkentiydi. Antik metinlerde Hatti Ülkesi olarak anılan bu krallığın tarihi, M.Ö. 17. yüzyıldan 12. yüzyıl başlarına kadar süren neredeyse beş yüzyıllık bir dönemi kapsar. Hattuşa Budaközü Ovası’nın güney ucunda, vadinin yaklaşık 300 m yukarısında yükselen bir yamaçta, kuzeyde aşağı şehir ve güneyde yukarı şehir olarak ikiye ayrılır.
Hattuşa 1834 yılında Fransız mimar Charles Texier tarafından keşfedilmiştir. Bu sadece Hattuşa’nın keşfi değil, tamamen unutulmuş olan Hititler’in keşfi olarak da algılanabilir.
Hattuşaş Hitit Başkenti Antik Şehir, Boğazköy
Hattuşaş Mimari ve Sanat
Büyük Tapınak olarak bilinen MÖ 13. yüzyıldan kalma bir Hitit Tapınağı’nın en iyi korunmuş kalıntıları Aşağı Şehirde bulunmaktadır. Benzer tarih ve şekildeki diğer tapınaklar, genel olarak daha küçük de olsa, çoğunlukla Hitit ve Hurri panteonunun tanrı ve tanrıçaları için bir tapınak kentinden oluşan Yukarı Şehirde bulunmaktadır.
hattusas hittite bogazkoy
8 km’den daha uzun anıtsal bir çevre duvarı tüm şehri çevreliyor. Aşağı kentin çevresinde eski sur kalıntıları ve büyük kent alanını ayrı mahallelere bölen bölüm duvarları vardır. Yukarı şehrin sur kalıntıları yüzden fazla kule ve bugün bilindiği kadarıyla beş kapıdan oluşan bir çift duvar oluşturur: batıda iki, güneybatıda Aslan Kapısı, güneyde Kral Kapısı- doğusunda ve bir geçit kapısı, şehrin güneyinde Sfenks Kapısı. İkincisi, taş sıvalı yamaçlara sahip yüksek yapay bir burcun tepesinde yer alır; üstte ağ geçidine çıkan iki merdiven ve altından kemerli bir taş tünel vardır.
hattusas hittite bogazkoy
Kaya Tapınağı
Ana kayaya oyulmuş iki doğal odaya sahip bir açık hava tapınağı olan Yazılıkaya’nın ünlü kaya tapınağı, başkentin 2 km kuzeydoğusunda, bir dağ bariyerinin yamacında yer almaktadır. Kaya odalarının duvarları, Hitit kabartma sanatının en zengin ve en çarpıcı örnekleriyle kaplı, tanrı ve tanrıçaları ve Büyük Kral IV. Tuthaliya’nın figürlerini içeriyor. İlk olarak çivi yazılı yazıtlarda adı geçen Kayalı Boğaz, Kral Kapısı’nın 1.5 km doğusunda yer alan büyük müstahkem bir yerleşim yeridir. Şehre giden ana yolları izlemek ve kontrol etmek için kırsalda bulunan ileri karakollardan ve kalelerden biri olarak hizmet etmiş olabilir. İbikçam Ormanı, Hititler döneminde başkentin güneyindeki dağları kaplayan yoğun bir ormanın kalan son örneklerinden biridir.
Çivi Yazılı Tabletleri
Bölgedeki en önemli keşiflerden biri, resmi yazışmalar ve sözleşmelerin yanı sıra yasal kodlar, kült töreni prosedürleri, kehanetleri ve antik dönemin edebiyatından oluşan ve Boğazköy Arşivi olarak bilinen çivi yazılı kraliyet kil tabletleridir.
Kapılarıyla Ünlü Hattuşaş, Aslanlı Kapı, Sfenksli Kapı, Kral Kapısı, Aslanlı Kapı, Yerkapı (Kentin Kuşatılması Durumunda Halkın Gizlice Şehir Dışına Çıkış Kapısı). Hattuşaş, kentsel yapısı, korunmuş inşaat türleri ve zengin süslemeleriyle ve kaya sanatı topluluğu açısından dikkat çekici bir arkeolojik sit alanıdır.
Hitit Tableti Çivi Yazısı