Dadaizm Sanat Akımı, Dadacılık

Dadacılık ya da Dadaizm Sanat Akımı 20. yüzyılın başında Avrupa avant-garde bir sanat hareketi oldu. İsviçre’den kısa bir süre sonra Berlin’e yayıldı Dadacılık.  Anti-sanat  anlamına gelen Dadazim 1913 civarında Marcel Duchamp’ın tarafından icat edildi. Dada, varlık ve savaş karşıtlığına ek olarak, radikal sol siyasi benzerlikleri vardı ve aynı zamanda anti-burjuva bir özellik taşımaktaydı.

Gelecekçilerin benimsedikleri çağdaş endüstri hareketinin nedeni olan maddeci görüşler. Birinci Dünya Savaşı’nın yarat­tığı büyük yıkımla büyük oranda zayıfladı. Hatta endüstriye, tek­niğe karşı olan görüşle tüm dünyada büyük yankılar bile yarat­tı. Bu düşüncelere bağlı olarak Zürih’te bir grup genç ressam ve yazar bir Manifesto ile yeni bir sanat akımı olarak yankı uyandıran “Dadaizm” anlayışını ortaya attılar (1917).

Dada Manifestosu, Tristan Tzara, Arthipo Sanat Akımları

Dada Manifestosu, Tristan Tzara, Arthipo Sanat Akımları

 

Dadaizm Sanat Akımı Uluslarası Bir Akım Oluyor

Da­daizm, kısa sürede uluslararası bir sanat akımı haline gelmekte gecikmedi. Akımın sloganı, savaşa, endüstriyel ilerlemeye, hatta sanatlı karşı olmaktı. Ancak sanata bile karşı olan bu akım, gö­rüşünü, gene de sanatla ortaya koymayı istiyordu. Dadacılık Paris’te, New York’ta, Berlin’de, Köln’de ve Hannover’de büyük bir yankı uyandırdı. Nedense Fransa, bu akıma karşı oldu. Dadacı olan ressamların yapıtları hiçbir disiplini, sanatsal eğitimi dikkate almadılar. Rastlantılara dayanan anlatım, onların yapıtlarının başlıca özelliği oldu. Bu akımın temsilcileri arasında Geörge Grosz, Max Ernst, Marcel Duchamp, Man Kay ve Schyvıtters yer aldı.

Hugo Ball, Karavan, Dadaizm

Hugo Ball, Karavan, Dadaizm

Kuşkusuz, sanatı reddederek, her türlü kolajı, daha doğrusu fotoğrafı ve afişi resme büyük oranda sokanlar dadacı ressamlar oldular. Bunların yapıtları bu nedenle özellikle Yeni dünyada büyük yankı uyandırmıştı. Bu duruma  paralel olarak dadaizm hareketinin önemli temsilcilerinden olan Man Ray ve Marcel Duchamp gibi sanatçılar, pop-art sergilerinin onur konuğu oldular. Bu nedenledir ki, pop-art hareketini “Ye­ni Dadacılık” diye adlandıranlar da oldu. Ancak pop-art ile Dadacılığın gerekçeleri birbirinden çok farklı idi. Çünkü Dadacı­lar, bugünkü endüstriyel topluma, fabrikaya, savaşa ve hatta sa­nata karşı idiler. Oysa pop-art’çılar, ne endüstriyel yaşama, ne fabrikaya, ne savaşa, ne de sanata karşı olmadılar.

Hannah Hoch, Fotomontaj, Dadaizm Sanat Akımı

Hannah Hoch, Fotomontaj, Dadaizm Sanat Akımı

İsviçre Dadaizmi, Avrupa kıtasındaki diğer  ülkeler için de yapma bir özenti, ya da ilerici sanatlar olarak benimsenip uy­gulandı. Yani Avrupa’da makirta ve savaya bir başkaldırma ne­deniyle ortaya çıkmıyan akımlardan biri oldu.

Emmy Hennings, Portre, Dadaizm Sanat Akımı

Emmy Hennings, Portre, Dadaizm Sanat Akımı