Sarı rengin tonları
Sarı rengin tonları konusunda Sarılar içinde sağlam ve çürük renkler için bir liste yapmak istenebilir. Fakat eskiden çürük telâkki edilen birçok sarıların şimdi yapılan araştırmalarda daha sağlam bir karakteri olduğu anlaşıldığından burada ele alman sarıların karakterlerini ve karışımları hakkında bilgi vermek doğru görülmüştür.
Napoli sarısı (jaune de Naples)
Bu renk için bazı kitaplarda dayanaksız denildiği halde gerek açık gerekse koyu rengi gayet dayanıklıdır. Fresk’de de kullanılır. Yağlı boya olarak bütün renklerle karıştırılmağa müsaittir. Bu rengin bir de toprak laque’lari yapılmış, kırmızıya çalan rengi vardır. Fakat dayanıksız karışık bir tondur. Bu renk yağlı boya ve temperada kullanılır. Isıtıldığı zamanda rengini değiştirmez. Napoli sarısı bir kurşun bileşimidir. % 15 yağa ihtiyaç gösterir. Saf bir napoli sarısı ise, ışığa karşı hiç müteessir olmaz. Üzerine vernik çekilen tempera resminde ihmal edilemez bir boyadır.
Napoli futbol takımının forması
Eskiden Napoli sarısının demir oksidi kırmızıları ile karışmasının tehlikeli olduğuna inanılırdı. Bu inanç tamamen yanlıştır. Maalesef piyasada her zaman saf Napoli sarısına rastlamak mümkün olmuyor. Bunun için boyaların iyi markalarına bir ressamın değer vermesi gerekjr. Piyasadaki hileli kalitelerinde cadmium sarıları karışımları, bu renk yerine satılmaktadır. Bunun içindir ki napoli sarısı üzerine ressamların kanaatleri^ yanlıştır. Saf napoli sarısı duvar resminde de tehlikesiz kullanılır. Bütün tekniklerde yerini alır. Ten renkle»! yaparken başka hiçbir renk onun yerini tutamaz.
Napoli sarısının kurşun beyazı ile kanşamıyacağı hususundaki! bazı. ressamlar tarafından yapılan iddialar tamamenİ asılsızdır. Zira her iki renk de kurşun bileşimleridir ve birbirlerine mükemmel tahammül ederler. Rubens’in resimlerinde bu rengin uzun zaman dayanması bu renk için bize sağlamlığı bakımından iyi bir garanti verir.
Gotik sanatı sanatçıları ile HollandalIlar bu rengi isabetle kullanmışlardır. Napoli sarısı tozu yağla gayet kısa bir müddet karıştırılmalıdır. Bu san tozun kaba dör gülmüşü renk bakımından ince döğülmüşüne nazaran daha ışıklı ve parlaktır. Fabrikalarda yapılan ince toz, toprak rengine döndüğü gibi ışıklı oluşunu da kaybeder.
Krom sarısı, (Jeune de chrome)
Zehirli bir renktir. Limon sarısı gibi açığından turuncuya kadar varan sarı tonlar içinde piyasaya sürülür. Açık renkleri ışığa karşı dayanıklı olmadığı
gibi yağla karıştmldığı vakit de yeşile çalan kirli bir sarı olur. Kırmızıya çalan chrome sansı daha dayanıklıdır. % 2 bir balmumu yağla karıştırılmalı ve tüpte kurumaması için içine bir miktar pişmiş bezir koymalıdır. Bünyesine kabul ettiği yağ miktarı % 25 dir. Haşhaş yağı ile karıştırılmalıdır. Koyu tonları yağlı boya ile temperada kullanılabilir. Chrome sarısı ve prusya mavisi ile hazırlanan chrome yeşili dayanıklı bir renk olur.
Jaune de Zinc,
Bu renk chrome asidi ile muamele edilmiş çinkodan elde edilir. Hafif zehirlidir. Bu renk aşağı yukan % 40 çiğ bezirle karıştırılır. İyi kurur. Fakat zamanla yeşile çalar. Bu renk resmin açık yerlerinde kullanılırsa, yeşile dönmek ihtimali çoğalır. Chromoxyd ve permanent yeşil ile yapılan karışımlar çok ihtiyaç hissedilen ve kullanılan tonlardır.
Jaune d’Outremer,
Almanların Permanentgelb dedikleri bir renktir. Jaune de Zinc’e nazaran daha açık renkte ve ona nazaran daha üstün kaliteli bir renktir. İstediği yağ miktarı % 30 dur. Tempera, sulu boya ve pastel için oldukça sağlam bir renktir. Duvar resminde kullanılması şüphelidir. Fakat bu hususta da jaune de zinc’e nazaran daha sağlamdır.
Jaune de strontium.
(Strontium sarısı) Bu renk de jaune de zinc’e nazaran daha dayanıklıdır. Esasen jaune de zinc, jaune d’outremer ve jaune de strontium ayni karakterde ve
renkte gözüktüğünden ticarette de pek birbirlerinden ay_ nlmazlar. Yeşil tonlarında ve koyu tonlar arasında: &§f rarsız kullanılır. Beyazla karışımları oldukça iyidir, R^l patıcı karakteri azdır.
Artistik boyalarda aune de zinc, jaune d’outremer* |B jaune de strontium pek tavsiyeye şayan değildir. Bu 1 renklerin yerine napoli sarısını ve jaune de cadmium’u 9 tercih etmelidir.
Jaune de cadmium,
Kadmiyum sansı. Chrome sarısından daha fazla ışığa dayanıklıdır. Açık cadmium sarıları ışığa karşı tamamen dayanıklı değildir. Koyu tonları ise ışığa karşı dayanıklı olduğu gibi kapatıcı karak- 1 teri vardır. Fabrikasyon olarak imal edilen nevileri iyiilik ve fiyat bakımından çok çeşitlidir. Kadmiyum sansı i % 40 yağ % 2 balmumuna ihtiyaç gösterir. Kadmiyum sarısı bakır oksidi renkleri yani veronese yeşili ile karıştırılırsa gittikçe siyahlaşmak suretiyle kararır. Kadmiyum sarısı bütün tekniklerde kullanılır.
Jaune brillant, Kadmiyum sarısımn gayetle açık bir i karışımıdır. Dayanıklı fakat ressamın paletinde lüzumsuz bir renktir.Hansa Gelb, Bu renk bir alman buluşudur. Organik J bir maddedir. Dayamklı bir pigment olup bütün teknik- M lerde kullanılabilir.
Hint sarısı.
Jaune indien. Mango yaprakları ile bes- ‘M lenen ineklerin idrarından elde edilir. Kokusu menşeif^H belli eder. Temizlenmiş ve toz halinde olanı dayanıklı ol- J duğu gibi bütün tekniklerde kullanılabilir. Ne kadar saf I olursa bu renk o kadar değerlidir. % 100 yağa ihtiyaçta gösterir. Kuruması zor olduğundan içine vernik ilâve J edilir. Çok pahalı bir renk olduğundan hileli olanları pi* | yasaya sürülmektedir. Saf hint sarısı her türlü mükem- J meliyeti bünyesinde toplamış bir renktir. Piyasada lunan hint sarıları toprak renginden yapılmış bir laciE JB tır. Saf hint sarısı bugün piyasada mevcut değildir^*®
Piyasada hint sarısının yerini tutacak en İyi san Jaüne Indanthren denilen alman rengi Indanthrengelb*- dir. Bu renge kadmiyum sarısı ilâve edildiği takdirde hint sansma en yakın ve sağlam bir renk elde edilir.
Jaune de Cobalt. Bu renk, bir madenden elde edilir- Sağlam olduğu için çok pahalı bir renktir. Jaune de Cobalt piyasada Jaune Indien adı altmda da satılmaktadır.
Ocre Jaune.
Ocre bir toprak boyasıdır. Toprak bocalarının boyalar arasında en dayamklı oldukları iddiası mevcuttur. Fakat hakikat bunun biraz aksinedir. Çünkü bu boya bir kil olduğundan bazı maddelerle karışık bir halde bulunmaktadır. Bu sebeple boyanın yıkanması gerekmektedir. Yıkandığı takdirde de boya, ışıklı rengini kaybetmektedir. Esasen bu boyanın öyle ışıklı olmasına sebep, bu karışımlarının bünyesinde olmasıdır. Fakat yıkama lüzumsuzdur. Çünkü içindeki kükürt ve demir karışımlarım çıkarmak gerekir. Temiz olursa bu boya artist boyası olarak kullanılabilir. Bu rengin saf olanları Fransada ve Almanyada Harz mıntıkasında mevcuttur. Ocre kızdırıldığı takdirde kırmızı olur. Kızdırıldığı zaman siyah olursa içinde organik maddeler olduğu anlaşılır. °/p 60 yağ kaldırır. Bazı eski resimlerde ocre’u bir toz gibi silmek mümkündür. Havadaki gaz- ler vernik ve ocre üzerine içindeki kil mevcudiyeti dola- yısiyle tahrip edici bir şekilde tesir eder. Kil içinde bulunan yabancı maddeler yağın yapıştırıcı karakterini bozar.
Bir de sun’i olarak istihsal edilen ocre vardır ki, buna Jaune de Mars denilir. Bu renk tabii ocre’den daha ışıklı ve glace etmeğe daha müsait bir durumu var dır. Fakat pahalıdır.
Terre de Sienn natureli.
Bu renk de, oere’un bir demir karışımıdır. Aslında güzel ve ışık saçıcıdır. Fakat yağlı boyada kullanılamaz. Çünkü bünyesi % 20 yağ kaldırır ki, bu da çabucak kararmasına sebep olur. Yağa ihtiyaç göstermeyen tekniklerde tempera ve fresk’de zararsız kullanılır.