Özel Yetenek Sınavı ve Resimde Kompozisyon
Özel yetenek sınavlarının tümünde imgesel tasarım-imgeyle yapılan resim bir aşamadır. İmge zihinde canlandırılan görünümdür, imaj-hayaldir. Tasarım-dizayn ise; tasarlama eylemi sonucunda beliren konunun gerçekleşmesi sırasında yönlendirici olan projedir.
İmgesel çiziminde verilen objelerin fonksiyonlarını düşünerek, zihnimizde oluşturduğumuz imgeleri bir araya getirip anlamlı bir bütüne ulaşabiliriz. İyi bir resim iyi bir kompozisyon gerektirir. Kompozisyon rastgele oluşturulmaz; biçim ahengi, nispetler uygunluğu: büyük, küçük kriterlere dayandırılır.
Rönesans döneminde resimlerdeki kompozisyonlarda geometrik örgülerden yararlanılmıştır. Değişik açılı, piramit sistemler üzerine kurulu kompozisyonda insanlar grup ya da kalabalık kümeler halinde üçgenli örgüler sistemine yerleştirilmiştir. Ek seri olarak bu üçgenlerin yanında dikeyler, altlarında yataylar, üstlerinde eğri yuvarlaklar bulunur. Resimde düz çizgiler durulma etkisini, yuvarlak ve eğri çizgiler hareketi ve dinamizmi sağlar. Bundan dolayıdır ki; kompozisyonların geometrik örgüsü, düzlerle eğrilerin dengeli istifinden doğmaktadır. (Üçken sonsuzluk ve ölümsüzlüğün yanı sıra sağlamlık ve durgunluğu anlatır ve dinsel bir semboldür.)
Resimde kompozisyonu düzenlemede duygu mu akıl mı ?
Beğeni yargısı gelişkin olan öğrenci zıtlıklar içeren alışılmış göz şekillerinden kendiliğinden oluşan kompozisyonu en iyi şekilde yapar. Ancak, duygu ve duyumla değil, güdülerimizle hareket etmeliyiz. Çünkü tam anlamıyla duygularımızı aktaramayabiliriz. Bu yüzden Kompozisyon-düzenlemede duygularımızdan değil aklımızdan gelen kaynaktan yararlanmalıyız. Verilen konunun içinde kullanacağımız objeleri kağıt üzerinde serpiştirip bu konuda sistemli ve bilimsel temele dayanan düşünceleri bir fikir halinde çizebilmeliyiz. Bu konu, şahsın kişisel yeteneğine bağlıdır.
Resimde kompozisyonu oluşturmada zorlanıyorsanız
İmgesel tasarım desen çizimi kadar kolay olmadığı için, özel yetenek sınavına giren öğrencilerin zorlandığı görülür. Çok okumak, yaşamı-görünenleri gözlemlemek, çizgi roman, film karelerinden ilham almak ve bolca çizerek pratik yapmak işinizi kolaylaştırır.
Özel yetenek sınavlarında imgesel tasarım bölümünde içerik konuları farklı verilir. Çok figürlü düğün, bayram, pazar, piknik, gar, alışveriş merkezleri, durak, tiyatro, banka vb. iç ve dış mekan gibi klasik konular yanında kavramlardan yola çıkarak veya üç açılımlı obje düzenlemeleri ya da metne bağlı kompozisyon tasarımı istenir.
Ezberinizdeki çizimlerden yararlanabilirsiniz
Portre veya hareketli unsurları barındıran imgesel tasarımlarda ezberlenmiş çizimlerden yararlanabilirsiniz. Örneğin ezberinizdeki bir çocuk, kedi, köpek, araç vs. çizimi kompozisyondaki boşluğu tamamlamada, figürler arası iletişimi sağlamada ya da örgü sağlamlığını oluşturmada sınavın kazanılmasında bitirici etkisi yapabilir.
Kapalı veya açık mekan çizimlerinde önceden çalışılmış kendimize ait ev, ağaç, direk gibi öğeler ve bunları tamamlayacak biçimde ezberimizdeki figürler verilen konuya bağlantılı şekilde uyarlanarak sınav zamanı darlığındaki olumsuzluğun öğrenci lehine çevrilmesini sağlar. Mercek altına aldığı özgün konularda örnek çizimler gerçekleştirirken resmin seyirciye çok yakın olduğu yerde kullanılan nesne veya figürlerle onların fonksiyonu ve dokusunu açığa çıkaran altyapıyı oluşturduğunda öğrencinin Desen bilgisi ve imgesel yeterliliği söz konusudur.
Kompozisyonda en önemli ayrıcalık, farklı düşünebilmektir. Bu ayrıcalık, kişinin yeteneğine ve becerisine göre değişir. Sanatçının diğer insanlardan farkı, yorum zenginliğidir. Eğer öğrenci yorum yönünden zayıfsa, en azından olaya farklı bakabilmelidir. Nereye değil, nereden baktığını fark ettirebilmelidir. Örneğin, olaya yukarıdan, aşağıdan veya bir balığın, böceğin gözünden ya da resmin içinde bulunan herhangi bir insan yahut hayvanın gözünden bakabildiğini göstermelidir.
Kurgu Yerleştirmesi
Bir diğer unsur kurgu yerleştirmesidir. Çizilecek konuyu, kağıda iyi yerleştirmeniz, resmin nereden başlayıp, nerede bittiğini iyi anlatmanız gerekir. Seyircinin gözünü resmin içerisinde gezdirerek, seyirciyi resmin bir bölgesine sabitlemeliyiz. seyirciyle kontakt kurabilmenin sırrı, figürleri resme doğru yerleştirmekle mümkündür.
Resimde önemli olan diğer konu da, etki ve tepkilerdir. Bu husus kontrastlarla da ilgilidir. figürlerin birbirleriyle ilişkilerini içerir. Tek figüre hakim olmaktan öte; birçok figürü birbiriyle kaynaştırıp konuyla uyuşmasını gerçekleştirir.