Modern insan\/toplum ve onun d\u00fcnyas\u0131, ak\u0131l ve bilim taraf\u0131ndan dizayn edilerek, insanl\u0131k i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi ya\u015fam modelinin bulunaca\u011f\u0131 fikrini ta\u015f\u0131yordu. Bu ya\u015fam modeline g\u00f6re insan daha konforlu ve sistemli olarak her \u015feyin yolunda gidece\u011fi bir ya\u015fama kavu\u015facakt\u0131. Modernitenin projesi buydu diyebiliriz. Ayd\u0131nlanman\u0131n ufkundaki \u0131\u015f\u0131kl\u0131 d\u00fcnyayd\u0131 bu tasar\u0131m. Her \u015fey ak\u0131lsal d\u00fczenlilikte ve bilimsel do\u011frular ile daha kolay olacakt\u0131. \u0130lerleyen insanl\u0131k hep daha iyiye do\u011fru akacakt\u0131. \u0130lerlemek ve d\u00fcnyay\u0131 bir yery\u00fcz\u00fc cennetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in yarat\u0131c\u0131 \u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7 gerekiyordu: Bu insan modern insand\u0131 (beklenen yarat\u0131c\u0131 insan, Nietzsche\u2019nin \u2018\u00fcbermensch\u2019i de\u011fil bu, modernitenin \u00fcstinsan\u0131: D\u00fcnyaya de\u011fer katan insan) ve o da Ayd\u0131nlanmaman\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda akla ba\u015fvuran ve deneyen insand\u0131 t\u00fcm cesaretiyle sahneye \u00e7\u0131k\u0131p rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131. Peki, insan bu maceran\u0131n oyunun sonunda mutlulu\u011fa kavu\u015ftu mu?<\/p>\n
Modern D\u00fcnya Sistemi Teorisi<\/h3>\n
Postmodern<\/strong> okumalara yaslanarak bu soruya \u2018hay\u0131r\u2019 cevab\u0131 verildi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Dahas\u0131 sadece bir hay\u0131rla kalmaz. Postmodernistlere g\u00f6re modernite fikrinin olu\u015fturdu\u011fu d\u00fcnya, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yitimine yol a\u00e7\u0131p, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve sava\u015ftan ba\u015fka bir \u015fey getirmemi\u015ftir. \u00dcretim kolayla\u015fm\u0131\u015f, ama yoksulluk ve a\u00e7l\u0131k artarak devam etmi\u015f; evrensel akla dayal\u0131 hukuk d\u00fczeni olu\u015fturulmu\u015f, ama adaletsizlik ayyuka \u00e7\u0131km\u0131\u015f; Tanr\u0131 ya kulluk edip dinsel kabullere g\u00f6re ya\u015fayan insan, yerine modern devlet d\u00fczeninde vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131na kavu\u015fup birey kimli\u011fi edinen s\u0131radan insan, siyasi olarak se\u00e7mi\u015f, ama sadece bu kadar\u0131na yani oyunun yede\u011finde kalmaya izin verilmi\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc sistem kendi iktidarlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karacak kanallarda herkesin ge\u00e7mesine imkan vermemi\u015ftir elbette yery\u00fcz\u00fc bir cennet, ama bah\u00e7eniz varsa bu cennette. K\u0131saca iyimser modern bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, d\u00fcnya ve insan sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmek yerine onlar\u0131 daha k\u00f6t\u00fc bir duruma d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n Ayd\u0131nlanm\u0131\u015f modern insan\u0131n evrensel ilerleme fantezisi, Bat\u0131n\u0131n (Avrupa ve Amerika) d\u00fcnyaya istedi\u011fi \u015fekli verme iste\u011fi, d\u00fcnyan\u0131n sadece Bat\u0131\u2019dan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde, kendilerinden olmayanlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakma, asimilasyon, s\u00f6m\u00fcrme i\u015flemlerine tabi tuttuklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerek. D\u00fcnyay\u0131 evrensellikte birle\u015ftirecek olan, ona \u015fekil vermeyi sa\u011flayacak ara\u00e7lar: rasyonellik ve nesnelliktir. Nitekim Bat\u0131, gitti\u011fi yerlere, kendi \u00fcst\u00fcn meziyetlerini sunmada c\u00f6mert davranmaktan ka\u00e7\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r diyebiliriz. Modern D\u00fcnya Sistemi Teorisi,<\/strong> Postmodernist d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re halihaz\u0131rda ya\u015fanan sorunlar, bu fantezinin sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Postmodernistler, d\u00fcnyan\u0131n modern d\u00f6nemde daha az \u00f6zg\u00fcr, daha \u00e7ok k\u00f6le; insanlar\u0131n daha \u00e7ok tahakk\u00fcm alt\u0131na girmi\u015f ve iktidar\u0131n \u015fiddetine maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerler. Postmodernistler i\u00e7in gelinen noktada Ayd\u0131nlanman\u0131n umutlar\u0131 t\u00fckenmi\u015ftir.<\/p>\n D\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fi nas\u0131l olacakt\u0131r<\/p><\/div>\n Modern<\/strong> umutlar\u0131n son evrelerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ilkin modern \u00fcstinsan (kutsal insan), Nietzsche\u2019nin \u2018\u00fcbermensch\u2019ini de yan\u0131na alarak 20. y\u00fczy\u0131lda fa\u015fizmle bulu\u015fmu\u015f ve d\u00fcnyaya bir soyk\u0131r\u0131m hediye etmi\u015ftir; ikinci olarak, bilimsel geli\u015fmelerin verdi\u011fi heyecanla atomu par\u00e7alay\u0131p insanl\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcne ya\u011fd\u0131rm\u0131\u015f; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak modern d\u00fcnyan\u0131n kurucu unsurlar\u0131ndan olan burjuvazinin kapitali art\u0131rmak ad\u0131na eme\u011fi s\u00f6m\u00fcrmesi, i\u015f\u00e7ilerin ya\u015famak i\u00e7in g\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmaya ay\u0131rmas\u0131na ra\u011fmen nitelik bak\u0131m\u0131ndan ya\u015fam\u0131nda bir de\u011fi\u015fimin olmamas\u0131 ve bunun yan\u0131nda yabanc\u0131la\u015fmas\u0131; kapitalist yap\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda olan modern d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde antimodern<\/strong> bir duru\u015fta da olsa yine de modern kabul edilmesi gereken Marx(izm) k\u00f6kenli proleter hareketin\/\u00fctopyan\u0131n ger\u00e7eklik kazanmas\u0131nda totaliterle\u015fmi\u015f olmas\u0131 gibi \u00f6rnekler verebiliriz. Tabii burada Weber\u2019in g\u00f6sterdi\u011fi rasyonelle\u015fmenin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan b\u00fcrokrasiyi ve olu\u015fan b\u00fcrokratik mekanizma i\u00e7erisine s\u0131k\u0131\u015fan insan ya\u015fam\u0131n\u0131 da unutmamak gerek.\u00a0Modern D\u00fcnya Sistemi Teorisi.<\/p>\n \u00dcst\u00fcn \u0130nsan<\/p><\/div>\n Modernite kav\u015fa\u011f\u0131nda birle\u015fen bu yollar, insanl\u0131\u011fa beklenen gelece\u011fi bu duraklarda sunmu\u015ftur. Bu duraklara u\u011frayan modern ak\u0131ll\u0131 \u00f6zne, tarih yap\u0131c\u0131\/belirleyici \u00f6zelli\u011fini yitirdi\u011fini ve zaman\u0131\/ tarihi d\u00f6nd\u00fcrecek bir yol bulamayarak ufukta t\u0131kanm\u0131\u015fl\u0131k oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. Tarihe ya da ya\u015fama y\u00f6n vermede Ayd\u0131nlanman\u0131n\/modernitenin karakteristik dinami\u011fi olan \u2018ilerleme\u2019 fikriyat\u0131n d\u00fcnyay\u0131 getirdi\u011fi yer son tahlilde karamsarl\u0131k ve umutsuzluktur.<\/p>\n Netice olarak; modernitenin toplumsal sonu\u00e7lar\u0131 bireyin ba\u015f edemeyece\u011fi bir ya\u015fam yaratm\u0131\u015ft\u0131r (ekonomik, politik, de\u011fer, bilgi). \u00dcst anlat\u0131lar\u0131n bireylere sundu\u011fu kimlikler \u00fcst anl\u0131lar\u0131n ideolojik formalar\u0131 olup farkl\u0131l\u0131klar\u0131 veya \u00f6tekileri d\u0131\u015flayan, yok eden mekanizmalar\u0131n i\u00e7ine t\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Modern toplumun kurucu yan\u0131n\u0131n ak\u0131l oldu\u011funu belirtmi\u015ftik, bu ak\u0131l \u00e7o\u011funlukla ya da tamamen erkek, beyaz ve Bat\u0131l\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu \u00f6zellikler d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar: Do\u011fulu, siyah, kad\u0131n ya da e\u015fcinsel yani t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar (dinsel, etnik ve politik muhalifler) ve alt k\u00fclt\u00fcrler modern toplumun d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakt\u0131klar\u0131 ya da hapsettikleri gruplar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n Modernlik<\/strong>, ak\u0131lla donanmam\u0131\u015f ya da ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, deli, \u00f6z\u00fcrl\u00fc, ya\u015fl\u0131 k\u0131saca fayda sa\u011flamayan, toplumun s\u0131rt\u0131nda kambur olarak g\u00f6r\u00fclen kesimleri sokaktan, g\u00fcndelik hayat\u0131n alanlar\u0131ndan alarak, kapal\u0131 alanlarda ya ak\u0131ll\u0131 uyumlu bir ki\u015fi haline ya da topluma faydal\u0131 birilerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye giri\u015fmi\u015ftir. Bu insanlar, iyile\u015ftirilemeyecek kadar k\u00f6t\u00fclerse de yok etmi\u015flerdir (en az\u0131ndan modern hayali ger\u00e7ekle\u015ftirmenin pe\u015finde olanlar\u0131ndan biri olan Hitler\u2019in uygulamalar\u0131nda). Bu noktada bilim, bireyi istenen bi\u00e7ime sokmada deneysel, tedavi edici \u00f6zelli\u011fiyle modern toplum iktidarlar\u0131n\u0131n hizmetinde tahakk\u00fcm sa\u011flay\u0131c\u0131 ara\u00e7t\u0131r.\u00a0Modern D\u00fcnya Sistemi Teorisi<\/em><\/p>\n Modernite, Postmodernite ve Bauman, Mehmet E. \u015eim\u015fek, Belge Yay\u0131nlar\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Modern D\u00fcnyaya \u0130tirazlar Schopenhauer bu d\u00fcnyan\u0131n (Modern D\u00fcnyaya itirazlar), estetik olarak ayya\u015flarla dolu bir meyhane, modern d\u00fcnya sistemi teorisi, entelekt\u00fcel olarak t\u0131marhane, ahlaksal olarak da bir haydut yata\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler. Modern insan\/toplum ve onun d\u00fcnyas\u0131, ak\u0131l ve bilim taraf\u0131ndan dizayn edilerek, insanl\u0131k i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi ya\u015fam modelinin bulunaca\u011f\u0131 fikrini ta\u015f\u0131yordu. Bu ya\u015fam modeline […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8561,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[266],"tags":[],"class_list":["post-8557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sanat-felsefesi"],"yoast_head":"\nAyd\u0131nlanman\u0131n Sonu mu?<\/h4>\n
![\"D\u00fcnyan\u0131n](\"https:\/\/www.arthipo.com\/artblog\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/dunyanin-gelecegi-nasil-olsacaktir.jpg\")
\u00dcst\u00fcn insan sadece bir ideal miydi?<\/h4>\n
![\"\u00dcst\u00fcn](\"https:\/\/www.arthipo.com\/artblog\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/ustun-insan.jpg\")
D\u00fcnyan\u0131n Gelece\u011fi Nas\u0131l Olacakt\u0131r?<\/h3>\n